Poetisk dialog: Julia Tsimafejeva och Ylva Gripfelt
Юля Цімафеева – пісьменніца і перакладчыца, аўтарка шасці паэтычных зборнікаў і дакументальнай кнігі “Мінскі дзённік”, перакладзенай на шэсць моваў. Лаўрэатка прэміі імя К. Шэрмана, стыпендыятка DAAD Artists-in-Berlin і лаўрэатка Hilde-Domin-Preis.
Översättningen är gjord av belarusiska poeten Julia Tsimafejeva i dialog med Ylva Gripfelt under en workshop i Malmö våren 2026.
'
З кнігі “Кровазварот”
сплятаю сваю гісторыю з ашмоцця,
з рыззя, з лахманоў, з няроўных латак памяці,
з валасоў чорных, русых, сівых,
з немаўлячага пуху дзядуль
і бабуль апошняга ўздыху,
з гузікаў, з нітак, з бліскучых паперак
з-пад салодкага канфекта
(карамелька ўдараецца аб штучную сківіцу
і аплывае асалодай),
з агню на смалістай лучыне,
з моху, з пчалінага воску, з малачаю,
з высахлай скарынкі поля, дзе ён рос,
з парасткаў бульбы ў разбэрсаным покрыве капца,
з крапівы, з лебяды, з пшаніцы і проса,
з задаволенага курынага квахтання,
з паху сена і лісця парэчак,
з агурочнай цеплыні, з гарбузовай шчодрасці,
з белых семак, насушаных на Каляды,
з рассыпанай азбукі зорак,
з попелу, з шэрані, з іржы,
з малочных зубоў кахання
ў мазолістых далонях любові,
з палінялай сіні крыжоў, з крыжавікоў,
з ружовых яблыкаў і яблыкаў,
счарнелых у кашах, з кашмараў,
з перарывістых інтэрнэтных размоў,
блытаных і чуллівых (чуеш мяне? і я цябе чую),
з фотаздымкаў, з фотаздымкаў, з фотаздымкаў,
з удзячнасці, з крыўды, з даравання і болю,
з адказаў, даўно пахаваных у зямлю,
з пытанняў, народжаных запозна,
з маўчання, з маўчання, з маўчання,
з мрояў
і з кніг
ЮЛЯ
(Кемніц, Германія, 2023)
– Я баюся, што дарога,
якой я іду, нікуды
мяне не вядзе,
што гэта тулянне
будзе бясконцым,
што ў мяне ніколі
не будзе дому
з цяністым садам,
пухнатым сабачкам
і вялізнаю бібліятэкай.
– Ведаеш, баяцца не варта.
Усе пуцявіны вядуць туды,
дзе стаіць ён, твой дом.
Ты яго не прапусціш,
не схібіш, гараць
яго шырокія вокны, вітаючы
ў цемры райскага саду.
Праходзь жа смялей,
смерць абдыме цябе,
як родную, і выпіць налье
з дарогі.
ЮЛЯ
(Гамбург, Германія, 2023)
Праз Шанцэнпарк
па Плантэн ун Бломен
да Каланадэн я іду
на свой першы ўрок нямецкай
за дзевятнаццаць гадоў.
“Якія навіны? Што новага?” –
пытаецца бялявая настаўніца,
а зірнуўшы ў нашы твары,
не пакідае шанцу даць маху:
“Трэба быць пазітыўнымі,
– вучыць яна, –
негатыву навокал хапае!”
Томэк з Польшчы,
Мехран з Ірана,
Світлана з Украіны,
Аміна з Сірыі,
Юля з Беларусі
раскрываюць падручнікі
на старонцы сто дваццаць сем
і правяраюць хатняе заданне
з даданымі сказамі.
“Я нервуюся, калі...
здаю экзамен”, – дае правільны адказ Мехран.
“Я радуюся, калі...
сустракаюся з сябрамі”, – адказвае на выдатна Томэк.
“Я баюся, калі...
падаюць бомбы”, – робіць памылку Світлана.
У падручніку ж напісана:
“...калі гляджу страшны фільм”,
нікому не варта
псаваць настрой на занятках.
Томэк з Польшчы,
Мехран з Ірана,
Світлана з Украіны,
Аміна з Сірыі,
Юля з Беларусі
гавораць па-нямецку
як пяцігадовыя дзеці,
і часам настаўніцы здаецца,
што яны і праўда дзеці,
якіх трэба навучыць
забыццю
і нямецкай мове
на ўзроўні “Бэ айнс”.
Ад Каланадэн
па Плантэн ун Бломен
праз Шанцэнпарк я іду
са сваіх першых заняткаў,
каб вярнуцца на другія,
трэція і чацвёртыя.
Нарэшце
ў сталёвым люстэрку вуліц
я выглядаю тутэйшай,
а значыць, чужой,
як усе.